Tarczowy mechanizm hamulcowy różni się w zasadzie od bębnowego tylko tym, że funkcję bębna spełnia sztywna tarcza. Współpracujące ślizgowo z tarczą hamulca elementy cierne są dociskane równolegle (a nie promieniowo, jak w mechanizmie bębnowym) do osi obrotu koła lub wału. Tarczowy mechanizm hamulcowy może być wykonany jako:
- mechanizm z tarczą wirującą: związana z kołem lub wałem, tarcza cierna obraca się i jest hamowana przez dociskanie przesuwnych szczęk osadzonych w nieruchomej obudowie,
- mechanizm z tarczą nieruchomą: związana z kołem lub wałem obudowa obraca cię i jest hamowana dzięki dociskaniu odpowiednich elementów ciernych do nieruchomej tarczy ciernej lub w skutek rozsuwania członów tarczy ciernej.